Przestrzenie snu
W jednorodnej na pozór Twórczości Hanny Ewy Masojady można
wyróżnić prace, które łączą się w zespoły kilku obrazów o
podobnych formach, inspiracjach czy klimacie. Wszystkie powstały
w trakcie działań. których efektem są m.in. obrazy na delikatnej
tkaninie - niemal monumentalne wymiarem, intensywne barwą l
różnorodne kompozycją. Farba w owych obrazach układa się w
stylizowane formy. tworzy plamy, kręgi czy też gęstą siatkę
linii. Technika i struktura materiału nie pozwala na długie
przemyślenia podczas pracy. Zamysł Kompozycji musi być skończony
przed je| rozpoczęciem. Każda forma i kolor są wcześniej
„zobaczone" i ustalone. Kolorystyka wszystkich niemal prac jest
Intensywna, najczęściej wykorzystująca barwy jesieni, Istotny
wpływ na kolorystyczną temperaturę obrazów miała
czerwono-klonowa jesień Japonii, pęknie ukazana w filmie Takeshi
Kiiano Lalki wraz z kostiumami projektu Yohji Yamamoto.
Kilka prac zwanych przez autorkę Kokonami, skupia uwagę odbiorcy
na budowanych czernią i wyłaniających się z intensywnego
kolorystycznie tła, obłych formach. Intrygujące światło przenika
spod energicznie malowanych linii, które niczym w action
painting - pozornie swobodne - tworzą nie zatrzymywaną krawędzią
tkaniny kompozycję. Kokony osadzone są w swego rodzaju
kosmicznej przestrzenią którą tworzą otaczające je liczne
kropki, kreski l wirujące wokół linie. To obraz stawania się.
Nawiązujące do owych kosmicznych przestrzeni są obrazy budowane
z plam rozlewanej na całej przestrzeni tkaniny farby, ukazując
niewielki zaledwie fragment monumentalnego jego niewielką część
energiczną i żywiołową. Dla kilku prac niewątpliwą inspiracją
byt pejzaż. Nie jest to jednak prosty pejzaż, ale bardziej
skomplikowany o gęstym powietrzu, z nawarstwioną roślinnością l
rozbudowanym ukształtowaniem terenu. W niektórych, kontrastowo
budowanych pracach autorka używa czystej niemal bieli i czerni,
uzyskując graficzną precyzję kształtu. Kolejna grupa obrazów to
kompozycje wyciszone, o zdyscyplinowanym układzie, określone
pionowymi czy poziomymi podziałami, w których najmocniej
unaocznia się kontrast monumentalnej formy z delikatnością
materiału.
inspiracją twórczości malarki jest przede wszystkim jednak jej
intuicja, wiedza. doświadczenie l emocje oraz fascynacja sztuką
Japonii - owego klimatu wyciszenia i subtelność*, której Jedwab
jawi się najdoskonalszym symbolem. Bliską autorce południową
Afrykę, w której mieszała kilka lat, odnaleźć można w obrazach w
intensywności kolorystyki, nierzadko prostocie czy nawet
barbarzyńskości zastosowanych form. Wiedza o pobycie na Czarnym
Lądzie nakierowuje na barwy afrykańskiego słońca. Tamtejszej
przyrody, kultury. Obok tych Inspiracji twórczość Masojady mocno
osadzona jest w kulturze Europy, a szczególnie Polski- Poezja
Zbigniewa Herberta, Jak ważna dla malarki, tak inspirująca, że
wiersz Tarnina dał jej odwagę do tworzenia, do ryzyka l
działania na przekór wszelkim przeciwnościom losu. tarnina
rozpoczyna solowy koncert w zimnej pustej sali. Daje moc pasji i
zaangażowaniu, jak ci co pośród ciemności widzą jasno,
Autorka poszukuje najwłaściwszych dla siebie środków wyrazu, W
czasie jednego roku, niemal jednego miesiąca powstały bardzo
różnorodne obrady. Stale w tym poszukiwaniu są intensywność
kolorystyki, wielo płaszczy z nowość komponowanych układów oraz
światło, które nierzadko ledwie prześwituje przez ciemne
przestrzenie. Ale to właśnie światło buduje kompozycie obrazów,
tworzy Jej centra, określa najistotniejsze fragmenty, buduje
nową jakość. Hanna Ewa Masojada maluje nie tylko na jedwabiu,
lecz także na płótnie i papierze. Jej monotypie, pomimo
odmiennego podłoża. budowano są taką samą delikatnością i
wyrafinowaniem formy oraz świetlistością barwy. Frapująca
kolorystyka przeważa, w pracach na papierze. które komponowane
są plamami, nie zaś. jak wiele tkanin - energicznie rozlewaną
farbą tworzącą ekspresyjne układy wchłanianych przez tkaninę
linii.
Człowiek w obrazach Masojady to szaman ukazany na tkaninie
osiowo. Staje się on nie tylko wyrazicielem wszelkich ludzkich
przypadłości, lecz także tego, co wydaje się dla człowieka
jedynie prawdopodobne, może wątpliwe czy też niewyobrażalna. W
przestrzeniach snu bowiem prawdopodobieństwa mają swoje
równouprawnione miejsce i stają się niejednokrotnie Istotnym
uzupełnieniem rzeczywistości. Malarkę bardzo fascynuje materiał,
na którym tworzy. To nie tylko podłoże do rozstrzygania bardziej
lub mniej egzystencjalnych probIemów to także zmaganie się z
nim, podporządkowywanie jego możliwościom własnych myśli i
działań, czy wrębcie panowanie nad nim. W niektórych pracach
żywiołu Jest jakby za dużo, Tym bardziej, ze wyciszone prace
zdają się oddziaływać silniej dzięki intensywności samej barwy i
prostym podziałom. Klarowność służy sztuce Hanny Ewy Masojady.
Jest jej atutem. Tym intensywniej uwidacznia się kolor i
światło, najmocniejsze aspekty prac. Tytułowe przestrzenie snu
wypełnione są. wtedy marzeniem.
Anna Kroplewska-Gajewska